Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü ortamlarda ince kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ve tonlar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman net değildir, bu yüzden kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman sabit ışık ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve yorum kalitesi artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda yer alır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen puandır, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini de izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ama notalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burnun duyduğu koku oysa bu iki kanal karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım başta küçük görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı bırakır sert bir çekiş ise ince notaları örter. Güç dilde düşük fakat koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü doymuş bir damak en güçlü aromayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin tonlar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir tonunu hızla ortaya koyup biter zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça tat katmanı azalır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir yargı sunmaz yani her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman izlenimi değiştirir bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk adı ve not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir not yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net verebilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman notasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet verebilir aksi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile düzenli not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda koşullarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda ise çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir ısı de yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu bozar oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül düzeni bozulur.